Tha an Leas Phr+AOw-omh Mhinistear, John Swinney air +ANI-raid Chuimhneachaidh Aonghais MhicLe+API-id a thoirt seachad aig a' Mh+API-d ann an Ste+API-rnabhagh an-diugh (Diciadain), a' m+AOw-neachadh cho cudromach sa tha a' Gh+AOA-idhlig do dh'Alba mar ph+AOA-irt den +AOA-rd-amas gus com-p+AOA-irteachas agus gn+AOw-omhachd eaconomach a leasachadh san +AOA-m ri teachd.
Bha Mgr Swinney a' l+AOw-bhrigeadh a' chiad +API-raid chudromach air a' chuspair bhon a ghabh e dleastanas airson na G+AOA-idhlig +AOA-s d+AOg-idh dhan taghadh. As t-samhradh, tha an Leas Phr+AOw-omh Mhinistear air a bhith a' conaltradh ri pr+AOw-omh luchd-+APk-idhe a bhios an-s+AOA-s anns a' ch+AOA-nan a' dol air adhart.
Ann an +API-raid gl+AOg fharsaing, mhe+API-raich Mgr Swinney air na leasachaidhean ciallach a tha air tachairt airson G+AOA-idhlig a dh+AOw-on agus a chuir air adhart bhon a dh'fheuch D+API-mhnall Sti+APk-bhairt nach maireann, BP airson nan Eilean Siar bho 1970-87, gu neo-shoirbheachail, ri t+AOg-arainteachd airson na c+AOA-nan aithneachadh ann an reachdas ann an Taigh nan Cumantan ann an 1981. Dhi+APk-lt Mgr Swinney argamaid sam bith seach a bhith a' brosnachadh na G+AOA-idhlig, agus dhearbh e an daingneachd a th' aig Riaghaltas na h-Alba gus an c+AOA-nan a neartachadh. Chuir e a-mach cl+AOA-r-gnothaich d+AOA-na a' togail air foghlam, craoladh, iomairtean didseatach agus leasachadh eaconomach airson taic a chuir ris a' ch+AOA-nan.
Ag aithneachadh cho cudromach 's a tha a' Gh+AOA-idhlig, thuirt Mgr Swinney:
"Tha leasachadh na G+AOA-idhlig thairis air na bliadhnaichean air tighinn air adhart, bho iomairtean airson aitheachadh sam bith, gu st+AOg-idheachadh structairean agus phr+API-iseactan. A-nis, agus sinn aig +AOw-re far a bheil deagh structaran againn, feumaidh sinn iad seo a chleachdadh gu h-+AOg-ifeachdach gus a' ch+AOA-nan a neartachadh agus gus na duaisean luachmhor a bhuain a tha i a' toirt do dh'iomadachd ann an c+AOA-nan is cultar na h-Alba.
"Carson a tha seo cudromach? Tha e soilleir gum feum sinn obair gus t+AOg-arainteachd na G+AOA-idhlig a dh+AOw-on ann an Alba san +AOA-m ri teachd.
"Tha mi air a bhith nam Mhinistear ann an Riaghaltas na h-Alba airson grunn bhliadhnaichean, ach chan eil fada bhon a ghabh mi dleastanas airson na G+AOA-idhlig, agus tha mi airson gum bi e soilleir cho daingeann sa tha mi a bhith ag obair c+API-mhla ris a h-uile duine aig a bheil +APk-idh sa ch+AOA-nan, a' cleachdadh na structaran agus buannachdan a th' againn, gus na h-+AOA-ireamhan +AOA-rdachadh de dhaoine a tha ag ionnsachadh, a' bruidhinn agus a' cleachdadh na G+AOA-idhlig. 'S e seo amas agus pr+AOw-omhachas soilleir a th' aig an Riaghaltas seo agus feumaidh sinn na buannachdan a choisinn sinn sna bliadhnaichean a dh'fhalbh a chleachdadh airson adhartas a bharrachd a dh+AOg-anamh leis an amas seo.
"Tha an t-adhbhar airson seo gu math s+AOw-mplidh. Buinidh a' Gh+AOA-idhlig do dh'Alba.
"Tha i air a bhith air a bruidhinn san d+APk-thaich seo airson c+API-rr is 1000 bliadhna agus tha mi den bheachd gu bheil seo a' cur dleastanas agus uallach oirnne mar luchd-gl+AOg-idhidh an dualchais. Chan e l+AOA-imhseachadh s+API-nraichte, no annsachd, no connspaid n+AOA-iseantach a tha seo. Chan eil sinn ach a' gabhail na ceumannan a dh'fheumar gus l+AOA-imhseachadh cothromach fhaighinn airson ar mion-ch+AOA-nan a tha air a bhith againn airson +APk-ine fhada."
A' m+AOw-neachadh na d+API-ighean a th+AOg-id a chleachdadh airson com-p+AOA-irteachas sa ch+AOA-nan a bhrosnachadh, thuirt an Leas Phr+AOw-omh Mhinistear:
"Aig an +AOw-re seo de leasachadh na G+AOA-idhlig, feumaidh pr+AOw-omhachasan soilleir agus co-obrachadh l+AOA-idir a bhith againn. Am bliadhna, bidh B+API-rd na G+AOA-idhlig a' sireadh bheachdan air an ath Phlana N+AOA-iseanta na G+AOA-idhlig. Bidh mi ag obair gu dl+APk-th c+API-mhla ris a' Bh+API-rd air seo agus ni sinn cinnteach gum bi pr+AOw-omhachasan sa phlana a n+AOw adhartas a bharrachd leis a' Gh+AOA-idhlig ann an Alba.
"Tha sinn airson gum bi barrachd dhaoine a' bruidhinn, a' cleachdadh agus ag ionnsachadh na G+AOA-idhlig. Tha sinn airson gum f+AOA-s inbhe agus tarraingeachd na G+AOA-idhlig. Tha sinn airson a' Gh+AOA-idhlig a bhrosnachadh ann an coimhearsnachdan air feadh Alba. Feumaidh sinn cuideachd coimhead air d+API-ighean airson a' Gh+AOA-idhlig a neartachadh ann an coimhearsnachdan far a bheil earrann m+API-r den phoball fhathast ga bruidhinn.
"Tha planaichean G+AOA-idhlig air a bhith na bhuannachd eile. Tha na planaichean seo a' toirt an cothrom do dh'iomadh buidheann measadh a dh+AOg-anamh air nas urrainn dhaibh a dh+AOg-anamh airson na G+AOA-idhlig. Tha na planaichean seo a' nochdadh cothroman airson co-obrachadh agus airson taic fhaighinn bho Bh+API-rd na G+AOA-idhlig. Tha iad gar cuideachadh gus gluasad air adhart."
A' di+APk-ltadh argamaidean nach bu ch+API-ir a' Gh+AOA-idhlig a bhrosnachadh, agus a' daingneachadh an dealas aig Riaghaltas na h-Alba agus aige fh+AOg-in airson leasachadh na c+AOA-nain, thuirt Mgr Swinney:
"Tha fios agam gum bi m+API-ran agaibh air tachairt ris an n+AOA-imhdeas seo don Gh+AOA-idhlig..... Tha na beachdan seo mun Gh+AOA-idhlig, a bharrachd air a bhith gun adhbhar is gun fh+AOA-ilte, ce+AOA-rr agus meallta. Tha iad a' sealltainn droch thuigse den d+APk-thaich againn, de dh'eachdraidh agus den urram a tha c+API-ir againn sealltainn do mhion-choimhearsnachdan. Nam bheachd-sa, tha e gu math soilleir nach eil +AOA-ite sam bith aig n+AOA-imhdeas don Gh+AOA-idhlig ann an Alba.
"Leig leam an fhirinn innse. Tha a' Gh+AOA-idhlig air a cleachdadh a h-uile latha. Tha taic airson na G+AOA-idhlig airidh air maoineachadh poblach. Tha a' Gh+AOA-idhlig a' toirt iomadh sochair do dh'Alba. Tha i na c+AOA-nan luachmhor airson ionnsachadh, agus tha i airidh air taic bho mhuinnir na h-Alba air fad, ge brith d+AOg an suidheachadh poileataigeach a th' aca. Agus gheibh i an taic sin bhon Riaghaltas seo agus bhon Leas Phr+AOw-omh Mhinistear seo."
A' d+AOg-anamh argamaid airson na cothroman ciallach eaconomach a tha a' tighinn bho leasachadh na G+AOA-idhlig, thuirt an Leas Phr+AOw-omh Mhinistear:
"Tha mi airson gun cruthaich sinn cl+AOA-r-gnothaich fi+APk-ghantach airson f+AOA-s is leasachadh eaconomach ann an cleachdadh na G+AOA-idhlig, airson gum faic sinn cothroman airson a' ch+AOA-nan a chleachdadh gus beairteas, cosnadh agus cothroman a chruthachadh an Alba. A' togail air spionnadh muinntir na G+AOA-idhlig, agus ga chur c+API-mhla ris an comas s+AOw-orraidh a th' aig teicne+API-las didseatach, tha mi a' creidsinn gu bheil cothrom air leth againn airson gn+AOw-omhachd eaconomach nas motha fhaighinn bhon Gh+AOA-idhlig na tha air a bhith againn aig +AOA-m sam bith ann an eachdraidh. Faodaidh c+AOA-nan ruighinn gu math nas fhaide tro ghn+AOw-omhachd didseatach ann an d+API-ighean air nach b' urrainn dhuinn smaoineachadh roimhe. Faodaidh an c+AOA-nan cur ri ath-bhe+API-thachadh eaconomach na h-Alba airson ar s+API-isealtas a dh+AOg-anamh nas beairtiche, sa chiall as fh+AOw-rinniche den fhacal."
Gheibhear l+AOA-n-theacsa de dh'+API-raid Mgr Swinney aig: http://news.scotland.gov.uk/content/default.aspx?NewsAreaId=139