Tha an Leas Phromh Mhinistear, John Swinney air raid Chuimhneachaidh Aonghais MhicLeid a thoirt seachad aig a' Mhd ann an Sternabhagh an-diugh (Diciadain), a' mneachadh cho cudromach sa tha a' Ghidhlig do dh'Alba mar phirt den rd-amas gus com-pirteachas agus gnomhachd eaconomach a leasachadh san m ri teachd.
Bha Mgr Swinney a' lbhrigeadh a' chiad raid chudromach air a' chuspair bhon a ghabh e dleastanas airson na Gidhlig s didh dhan taghadh. As t-samhradh, tha an Leas Phromh Mhinistear air a bhith a' conaltradh ri promh luchd-idhe a bhios an-ss anns a' chnan a' dol air adhart.
Ann an raid gl fharsaing, mheraich Mgr Swinney air na leasachaidhean ciallach a tha air tachairt airson Gidhlig a dhon agus a chuir air adhart bhon a dh'fheuch Dmhnall Stibhairt nach maireann, BP airson nan Eilean Siar bho 1970-87, gu neo-shoirbheachail, ri tarainteachd airson na cnan aithneachadh ann an reachdas ann an Taigh nan Cumantan ann an 1981. Dhilt Mgr Swinney argamaid sam bith seach a bhith a' brosnachadh na Gidhlig, agus dhearbh e an daingneachd a th' aig Riaghaltas na h-Alba gus an cnan a neartachadh. Chuir e a-mach clr-gnothaich dna a' togail air foghlam, craoladh, iomairtean didseatach agus leasachadh eaconomach airson taic a chuir ris a' chnan.
Ag aithneachadh cho cudromach 's a tha a' Ghidhlig, thuirt Mgr Swinney:
"Tha leasachadh na Gidhlig thairis air na bliadhnaichean air tighinn air adhart, bho iomairtean airson aitheachadh sam bith, gu stidheachadh structairean agus phriseactan. A-nis, agus sinn aig re far a bheil deagh structaran againn, feumaidh sinn iad seo a chleachdadh gu h-ifeachdach gus a' chnan a neartachadh agus gus na duaisean luachmhor a bhuain a tha i a' toirt do dh'iomadachd ann an cnan is cultar na h-Alba.
"Carson a tha seo cudromach? Tha e soilleir gum feum sinn obair gus tarainteachd na Gidhlig a dhon ann an Alba san m ri teachd.
"Tha mi air a bhith nam Mhinistear ann an Riaghaltas na h-Alba airson grunn bhliadhnaichean, ach chan eil fada bhon a ghabh mi dleastanas airson na Gidhlig, agus tha mi airson gum bi e soilleir cho daingeann sa tha mi a bhith ag obair cmhla ris a h-uile duine aig a bheil idh sa chnan, a' cleachdadh na structaran agus buannachdan a th' againn, gus na h-ireamhan rdachadh de dhaoine a tha ag ionnsachadh, a' bruidhinn agus a' cleachdadh na Gidhlig. 'S e seo amas agus promhachas soilleir a th' aig an Riaghaltas seo agus feumaidh sinn na buannachdan a choisinn sinn sna bliadhnaichean a dh'fhalbh a chleachdadh airson adhartas a bharrachd a dhanamh leis an amas seo.
"Tha an t-adhbhar airson seo gu math smplidh. Buinidh a' Ghidhlig do dh'Alba.
"Tha i air a bhith air a bruidhinn san dthaich seo airson crr is 1000 bliadhna agus tha mi den bheachd gu bheil seo a' cur dleastanas agus uallach oirnne mar luchd-glidhidh an dualchais. Chan e limhseachadh snraichte, no annsachd, no connspaid niseantach a tha seo. Chan eil sinn ach a' gabhail na ceumannan a dh'fheumar gus limhseachadh cothromach fhaighinn airson ar mion-chnan a tha air a bhith againn airson ine fhada."
A' mneachadh na dighean a thid a chleachdadh airson com-pirteachas sa chnan a bhrosnachadh, thuirt an Leas Phromh Mhinistear:
"Aig an re seo de leasachadh na Gidhlig, feumaidh promhachasan soilleir agus co-obrachadh lidir a bhith againn. Am bliadhna, bidh Brd na Gidhlig a' sireadh bheachdan air an ath Phlana Niseanta na Gidhlig. Bidh mi ag obair gu dlth cmhla ris a' Bhrd air seo agus ni sinn cinnteach gum bi promhachasan sa phlana a n adhartas a bharrachd leis a' Ghidhlig ann an Alba.
"Tha sinn airson gum bi barrachd dhaoine a' bruidhinn, a' cleachdadh agus ag ionnsachadh na Gidhlig. Tha sinn airson gum fs inbhe agus tarraingeachd na Gidhlig. Tha sinn airson a' Ghidhlig a bhrosnachadh ann an coimhearsnachdan air feadh Alba. Feumaidh sinn cuideachd coimhead air dighean airson a' Ghidhlig a neartachadh ann an coimhearsnachdan far a bheil earrann mr den phoball fhathast ga bruidhinn.
"Tha planaichean Gidhlig air a bhith na bhuannachd eile. Tha na planaichean seo a' toirt an cothrom do dh'iomadh buidheann measadh a dhanamh air nas urrainn dhaibh a dhanamh airson na Gidhlig. Tha na planaichean seo a' nochdadh cothroman airson co-obrachadh agus airson taic fhaighinn bho Bhrd na Gidhlig. Tha iad gar cuideachadh gus gluasad air adhart."
A' diltadh argamaidean nach bu chir a' Ghidhlig a bhrosnachadh, agus a' daingneachadh an dealas aig Riaghaltas na h-Alba agus aige fhin airson leasachadh na cnain, thuirt Mgr Swinney:
"Tha fios agam gum bi mran agaibh air tachairt ris an nimhdeas seo don Ghidhlig..... Tha na beachdan seo mun Ghidhlig, a bharrachd air a bhith gun adhbhar is gun fhilte, cerr agus meallta. Tha iad a' sealltainn droch thuigse den dthaich againn, de dh'eachdraidh agus den urram a tha cir againn sealltainn do mhion-choimhearsnachdan. Nam bheachd-sa, tha e gu math soilleir nach eil ite sam bith aig nimhdeas don Ghidhlig ann an Alba.
"Leig leam an fhirinn innse. Tha a' Ghidhlig air a cleachdadh a h-uile latha. Tha taic airson na Gidhlig airidh air maoineachadh poblach. Tha a' Ghidhlig a' toirt iomadh sochair do dh'Alba. Tha i na cnan luachmhor airson ionnsachadh, agus tha i airidh air taic bho mhuinnir na h-Alba air fad, ge brith d an suidheachadh poileataigeach a th' aca. Agus gheibh i an taic sin bhon Riaghaltas seo agus bhon Leas Phromh Mhinistear seo."
A' danamh argamaid airson na cothroman ciallach eaconomach a tha a' tighinn bho leasachadh na Gidhlig, thuirt an Leas Phromh Mhinistear:
"Tha mi airson gun cruthaich sinn clr-gnothaich fighantach airson fs is leasachadh eaconomach ann an cleachdadh na Gidhlig, airson gum faic sinn cothroman airson a' chnan a chleachdadh gus beairteas, cosnadh agus cothroman a chruthachadh an Alba. A' togail air spionnadh muinntir na Gidhlig, agus ga chur cmhla ris an comas sorraidh a th' aig teicnelas didseatach, tha mi a' creidsinn gu bheil cothrom air leth againn airson gnomhachd eaconomach nas motha fhaighinn bhon Ghidhlig na tha air a bhith againn aig m sam bith ann an eachdraidh. Faodaidh cnan ruighinn gu math nas fhaide tro ghnomhachd didseatach ann an dighean air nach b' urrainn dhuinn smaoineachadh roimhe. Faodaidh an cnan cur ri ath-bhethachadh eaconomach na h-Alba airson ar sisealtas a dhanamh nas beairtiche, sa chiall as fhrinniche den fhacal."
Gheibhear ln-theacsa de dh'raid Mgr Swinney aig: http://news.scotland.gov.uk/content/default.aspx?NewsAreaId=139